Kurbanı kendisine vacip kıldıktan sonra onu, daha iyisiyle değiştirmesi caizdir. Bunu İmam Ahmed ifade etmiştir. Bunu, İmam Malik, Ebu Hanife ve Muhammed b. el-Hasen de söylemiştir. Çünkü bu noktada gelen Cabir hadisine göre, Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), Hz. Ali’ye hedy kurbanında ortak olmuştur.
Bu da hediye yahut alışveriş noktasında bir tür sayılır. Çünkü bu, Yüce Allah için yerine getirilmesi vacip olan bir hayvanın kendisinden daha iyisine geçmesi demektir. Tıpkı zekat verirken kişinin kendisine vacip olan Bint-i lebun (iki yaşını bitirip üç yaşına basmış dişi deve)’nin yerine Hikka (üç yaşını bitirip dört yaşına basmış dişi deve) vermesi gibidir.
Bu kurbanını satmasına gelince; el-Harki’nin sözünün zahirinden anlaşılan, bunun caiz olmayacağıdır. Çünkü bu kurbanı Yüce Allah için ortaya koymuştur; dolayısıyla da — vakıf gibi — satılması caiz olmaz. Bu kurbanı sadece cinsi ile değiştirmesi caizdir, zira cinsinden alıp böyle yapmakla bu kurban hakkını yok etmiş olmaz. Hatta daha iyisini icra etmiş olur ki, bu şekilde sanki daha fazlasına katmak anlamına gelmektedir.
el-Kadı ise şöyle der: Bu kurbanın satılması caizdir ve daha iyisini satın alır. Bu, Ebu Hanife’nin görüşüdür. Çünkü Hz. Ali’nin kurbana ortak olması hakkında gelen hadis, bunu ifade eder. Bir de bu kurbanın kendisinin değiştirilmesi caiz olduğuna göre — kurbanı vacip saymadan önce olduğu gibi — satılması da caiz olur.
Bu hadis hakkında şöyle cevap verilmiştir: Bu hadisin zahirinden anlaşılan, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kurbanlığı satmış değildir; O sadece Hz. Ali’nin de kurbanın sevabı ve ecri noktasında ortak olmasını istemiştir. Muhtemelen bu, o kurbanı kendisine vacip kılmadan önce söz konusu olmuştur.
Bu kurbanın daha aşağısındaki bir hayvanla değiştirilmesi ise — ihtilafsız — caiz değildir. Çünkü bu takdirde, onu telef etmede olduğu gibi, kurban bir bölümü eksik kurban hükmüne gelmiş olur ve bir anlam ifade etmeyeceği için de onu misliyle satmak da caiz olmaz.