İmam Ahmed’in mezhebinin zahirine göre; kendisiyle zekâtın verildiği yiyecek maddelerinin kıymetini ödemek yeterli değildir. Bunu İmam Mâlik ve İmam Şâfiî de söylemiştir. Çünkü İbn Ömer’in kavli şu yönde gelmiştir:
“Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), fitreyi kuru hurmadan bir sâ‘, arpadan bir sâ‘ olarak farz kıldı…”
Buna uyulmadığında ise farz kılınan şey de terk edilmiş olur.
Sevrî ve Ebû Hanîfe ise bunun caiz olacağını söylemişlerdir. Bunun yanında İmam Ahmed’den nakledildiğine göre, o da -fıtır sadakası dışındaki sadakalar hakkında- bunlar gibi düşünmüştür. Nitekim Tâvûs’un şu rivayeti bunu göstermektedir. O dedi ki:
“Muaz (radıyallahu anh), Yemen halkına: ‘Bana arpa ve darı yerine zekât olarak elbise verin. Çünkü bu, sizin için daha kolay, Medine’deki muhacirler için de daha faydalı olur.’ demiştir.”
Şöyle cevap verilmiştir: Muaz’ın hadisine gelince, bu cizye hakkında gelmiştir. Buna dair delil ise Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in, Muaz’a sadakayı oradaki fakirlere dağıtmasını ve yine o sadakayı Medine’ye getirmemesini emretmiş olduğudur. Nitekim hadiste geçen “Medine’deki muhacirler için de daha faydalı olur” ifadesi de buna işaret etmektedir.