Müstamel (kullanılmış) su, abdest ve gusül alındığı vakit azalardan ayrılan sudur. Bu su hakkında birtakım rivayetler gelmiştir:
Birinci Rivayet (Görüş)
Bu su, mezhebin zahir görüşüne göre temizdir; ancak temizleyici değildir. Bu, Ebû Hanîfe’den gelen meşhur görüştür. Aynı zamanda İmam Mâlik’in iki rivayetinden biri ve Şâfiî mezhebinin zahir görüşünü de oluşturmaktadır.
Temiz olmasına delil:
“Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) abdest suyundan Câbir’in üzerine su dökmüştür.”
“Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) abdest aldığı zaman sahabeler onun abdest suyu üzerinde dövüşmeye kalkışırlardı.”
Temizleyici olmamasına delil:
Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
“Sizden biriniz cünüp iken durgun suda yıkanmasın!”
Aynı şekilde durgun su içinde gusül alınmasını ve yine durgun suyun içine idrar yapılmasını men etmiştir. Dolayısıyla bu, men ifade etmemiş olsaydı Allah’ın Elçisi bundan sakındırmazdı.
İkinci Rivayet
Bu su, temizdir. Bu, İmam Mâlik’ten gelen ikinci rivayeti ve İmam Şâfiî’nin de ikinci görüşünü oluşturmaktadır.
Buna delil:
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şu sözüdür:
“Su cünüp olmaz (yani pislenmez).”
Çünkü bu su, temizdir; yalnız abdest azalarına değmiştir. Dolayısıyla da temizleme özelliğini etkilemez; tıpkı serinleme ve elbiseyi temizleme için kullanılan su gibi, o da temiz ve temizleyicidir.
Üçüncü Rivayet
Bu su, necistir. Bu görüş, Ebû Yûsuf’un görüşüdür ve Ebû Hanîfe’den de buna dair bir rivayet gelmiştir.
Delil:
Allah’ın Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
“Sakın sizden biriniz durgun bir suya abdest bozmasın ve cünüplükten dolayı da ondan gusletmesin.”
Hem içine idrar yapmaktan hem de onunla gusül almaktan ayrı ayrı men etmiştir. Şüphe yok ki idrar o suyu necis yapar ve aynı şekilde o sudan gusül de alınmaz.
Bu delille gerekçe gösterilmesine karşı çıkılmıştır; zira bunun, “yakın (ve aynı) yerde, yan yana” manasına delalet ettiği ifade edilmiştir. Halbuki bu şekilde bir yorum zayıftır. Bu, kabul edilecek olursa o zaman, eşitlik ve birliktelik noktasında bir gereklilik söz konusu olmayacaktır. Yani pislettiği o suya idrar yapmaktan ve yine temizleyici olmadığı için o suda yıkanmaktan men edilme konusunda; her ikisinin beraber sadece temelde temizlemekten men edilmeleri yeterli olurdu, pisletme noktasındaki birlikteliklerine gerek kalmazdı.