Bunda akıl sahibi için bir yemin yok mudur?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Hel (var mı) fi (içinde) zalike (bunda) kasemun (bir yemin) li-zi (sahibi olan) hicr (akıl)
Mukatil Tefsiri
Yani bu yeminlerde akıl ve anlayış sahibi kimse için yeterli delil ve ibret vardır. Akıl sahibi kişi bu yeminin büyüklüğünü anlar. Bu yeminlerin cevabı ise şudur: Şüphesiz Rabbin gözetleme yerindedir.
Taberi Tefsiri
Allah Teâlâ burada yaptığı bu yeminlerin akıl ve anlayış sahipleri için yeterli bir delil ve ibret olup olmadığını sormaktadır. Anlamı şudur: Bu yeminlerde, Rabbinden gelen delilleri anlayan kimseler için yeterli bir öğüt ve ikna edici bir delil vardır.
“Hicr” kelimesi Arap dilinde insanı yanlış işlerden alıkoyan akıl, anlayış, basiret ve olgunluk anlamına gelir. Kişi nefsine hâkim olduğunda ve onu kontrol altına aldığında “zû hicr” diye nitelendirilir. Aynı kökten gelen “hacr” kelimesi de engellemek ve sınırlandırmak anlamında kullanılır. Bu sebeple hâkimin bir kimsenin malı üzerindeki tasarrufunu engellemesine de “hacr” denilir.
İbn Abbas’tan gelen rivayetlerde “zî hicr” ifadesi, “akıl sahibi”, “anlayış sahibi”, “nehiy ve temyiz gücüne sahip kişi” şeklinde açıklanmıştır. Başka bir rivayette İbn Abbas, bunun “lübb sahibi”, yani sağlam akıl sahibi kişi anlamına geldiğini söylemiştir.
Mücahid, “zî hicr”i “akıl sahibi ve görüş sahibi kişi” diye açıklamıştır. Başka bir rivayette ise “lübb sahibi yahut anlayış sahibi kişi” demiştir.
Hasan-ı Basrî, bunun “hilim sahibi kişi” anlamına geldiğini söylemiştir.
Katâde, “akıl ve anlayış sahibi kişi” diye açıklamıştır. Hasan’dan da bunun “lübb sahibi kişi” anlamına geldiği rivayet edilmiştir.
İbn Zeyd ise bunun “akıl sahibi kişi” demek olduğunu söylemiş ve bunu Kur’an’daki “akleden topluluklar” ve “akıl sahipleri” ifadeleriyle açıklamıştır. Ona göre akıl ile lübb aynı manaya gelir; sadece Arapların kullanımında bazı farklılıklar vardır.
Taberî’ye göre ayetin anlamı şudur: Allah’ın bu surede fecre, on geceye, çifte ve teke, yürüyüp giden geceye yaptığı yeminler; akıl ve anlayış sahibi kimseler için yeterli bir delildir. Bu yeminler, daha ağır ve daha büyük yeminlere ihtiyaç bırakmayacak kadar güçlüdür. Akıl sahibi olan kişi bunlardan ibret alır ve Allah’ın kudretine, birliğine ve haber verdiği gerçeklerin doğruluğuna ulaşır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…