O halde nereye gidiyorsunuz?
Diyanet Vakfı
Hal böyle iken nereye gidiyorsunuz?
Kurtubi Tefsiri
O halde nereye gidiyorsunuz?
“O halde nereye gidiyorsunuz?” âyeti hakkında Katade dedi ki: Siz bu sözü ve ona itaat etmeyi bırakıp da nereye yönetiyorsunuz? Ma’mer de Katade’den böyle açıkladığını rivâyet etmiştir. Yani sizler, benim kitabımı ve bana itaati bırakıp, nereye gidiyorsunuz? ez-Zeccâc dedi ki: Benim size açıklamış olduğum bu yoldan daha açık hangi yola sapıyorsunuz?
“Nereye gidiyorsun” anlamında hem âyet-ı kerimede olduğu şekilde diye (harf-i cersiz) kullanılır-, hem de: diye (harfi cerli olarak) kullanılır.
el-Ferrâ’, Araplardan Ben Şam’a gittim, Irağa çıktım, çarşıya çıktım” diye kullandıklarını ve bununla; şeklinde harf-i cer’li kullanım anlamını kastettiklerini nakletmiş ve şöyle demiştir: Biz bu kullanımı bu üç şekilde (Araplardan) duyduk. Ukayloğullarına mensub birisi de bana şu beyiti nakletmiştir:
“Hanife (oğulları) bizi gördüklerinde bağırarak çağırırlar bizi
Ve çağırarak sen hangi yere gidersin ki?”
Şair burada: (…….) harf-i cerri ile kullanımı kastetmiştir ki, harfi hazfederek bu beyiti söylemiştir.
el-Cüneyd dedi ki: Âyet-i kerimenin anlamı, diğer bir âyetin anlamı ile birlikle anlaşılmalıdır. Bu da yüce Allah’ın:
“Hazineleri nezdimizde bulunmayan hiçbir şey yoktur.” (el-Hicr, 15/21) âyetidir. Yani Allah’ın sizin için açıklamış olduğu yoldan daha açık hangi yolu izleyeceksiniz. ez-Zeccâc’ın açıklamasının anlamı da budur.