Biz onları yarattık, bağlarını sıkılaştırdık; dilersek benzerlerini değiştiririz.
Diyanet Vakfı
Onları biz yarattık; onların yaratılışını sapasağlam yaptık. Dilediğimizde (kendilerini yok eder) yerlerine benzerlerini getiririz.
Kurtubi Tefsiri
Onları Biz yarattık ve yaratılışlarını Biz pekiştirdik. Dilediğimiz vakit de onlar gibilerini değiştiririz.
“Onları” çamurdan
“bîz yarattık ve yaratılışlarını Biz pekiştirdik.” İbn Abbâs, Mücahid, Katade, Mukâtil ve başkaları: âyetini
“yaratılışlarını” diye açıklamışlardır. da yaratılış demektir.
Ebû Ubeyd dedi ki: Yaratılışı güçlü at” denilir. Yüce Allah, bir kimsenin hilkatini güçlü kılmışsa; Yüce Allah, onun yaratılışını güçlü kılmıştır” denilir. Şair Lebid de şöyle demiştir:
“Yüzü zayıftır, fakat yaratılışı pek sağlamdır
Omuzları yüksektir, sırtının kürek kemiklerinin birleştiği yer de çok sağlamdır,”
Bu beyitin birinci mısraı farklı ve müfessir tarafından Ebû Duada nisbet edilerek Kaaf 50/1-5 âyetlerinin tefsirinin son kısmında da geçmişti. Oraya da bakınız.
el-Ahtal da şöyle demiştir:
“Hilkati pek sağlam ve kendisine binilmeyip yanında yürünen
Dizgine gelmesi pek kolay ve senin (güzel yürüyüşünden) kibirleniyor sandığın….”
Ebû Hüreyre, el-Hasen ve er-Rabi’ dedi ki: Bizler, onların eklem yerlerini ve birbirlerine bağlı olan kaslarını damarlarla, sinirlerle güçlendirdik, demektir.
Mücahid Yaratılış”ın tefsiri hakkında şunları söylemektedir: Bundan kasıt küçük ya da büyük necasetin çıktığı yerdir. Yani büyük ya da küçük necaset çıktıktan sonra burası yine büzülür. İbn Zeyd: Güç, kuvvet demektir, demiştir. İbn Ahmer de bir atı nitelendirirken söyle demektedir:
“Yaratılışı güçlü ve sağlam bileklerle yürüyor
Toynaklarının uçları da çok serttir, sert araziden sakınmıyor.”
Bu lâfız; ‘den türemiş olup, yüklerin kendisi ile bağlandığı ince deri parçalarına denilir. Mesela: Yükü bağladım” denilir. Aynı şekilde: Onun yükünü bağlaması ne kadar güzeldir!” denîlir, Arapların, o tamamıyla senindir, demek istedikleri vakit kullandıkları; tabirinde de bu kökten gelen lâfız kullanılmıştır. Sanki onlar bu ifadeyi onun bağlanması, çözülmeksizin ve ondan hiçbir şey eksilmeksizin hepsini kastetmiş olduklarından böyle kullanmış, gibidirler, “Esir” de buradan gelmektedir, çünkü esirin kolları; ince kesilmiş deri parçaları ile bağlanırdı.”
Burada ifade, masiyet ile karşılık vermeleri üzerine onlara yapılan nimet ve ihsanlar hatırlatılarak üzerlerindeki lütutlar dile getirilmek istenmiştir. Yani Ben senin yaratılışını mükemmel ve eksiksiz yaptım. Kuvvet ve güçle sapasağlamlaştırdım. Sonra sen kalkmış Beni inkar ediyorsun.
“Dilediğimiz vakit de onlar gibilerini değiştiririz” âyeti hakkında İbn Abbâs, şöyle demiştir: Yüce Allah, şöyle buyurmaktadır: Eğer Bizler istesek elbette onları helâk ederiz ve onlardan daha çok Allah’a itaat eden kimseleri getiririz. Yine ondan şöyle dediği nakledilmiştir: Onların güzelliklerini değiştirir, en çirkin ve korkunç suretler veririz. ed-Dahhak da ondan böylece rivâyet etmiştir. Birincisini ise ondan Ebû Salih rivâyet etmiştir.