Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı, onlara bol su verirdik.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve en lev istekamu (eğer dosdoğru olsalardı) ala’t-tarikati (yol üzerinde), le-eskeynahum (onlara içirirdik) maen gadaka (bol su).
Mukatil Tefsiri
“Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı.” Yani hidayet yolu üzerinde.
“Elbette onlara bol su verirdik.” Yani gökten bolca yağmur verirdik. Bu, yedi yıl boyunca yağmurun onlardan kaldırılmasından sonraydı. Böylece hayırları çoğalırdı
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurur: Eğer bu haktan sapanlar hak ve doğruluk yolu üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı, onlara bol su verirdik. Yani onların rızkını genişletir ve dünyada bolluk içinde yaşatırdık. “Onları bununla sınamak için.” Yani onları bununla imtihan etmek için.
Tefsir ehli bu ayetin tefsirinde ihtilaf etmiştir. Onlardan bazıları bizim söylediğimize benzer şekilde açıklama yapmıştır. İbn Abbas, “Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı, onlara bol su verirdik” ayeti hakkında şöyle demiştir: Buradaki istikamet, itaattir. “Bol su” ise temiz ve çok su demektir. “Onları bununla sınamak için”; yani onları bununla imtihan etmek için.
Mücâhid, “Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı” sözü hakkında: “İslam yolu üzerinde” demiştir. “Onlara bol su verirdik” sözü hakkında ise: “Faydalı ve çok şey verirdik; onlara çok mal verirdik” demiştir. “Onları bununla sınamak için” sözü hakkında da: “Onları bununla imtihan ederdik; ta ki haklarında yazılmış olan bedbahtlığa dönsünler” demiştir.
Mücâhid’den gelen başka rivayetlerde de “yol”un hak yolu veya İslam olduğu, “bol su”nun ise çok mal yahut çok nimet anlamına geldiği nakledilmiştir. Yine ondan: “Onları bununla imtihan ederdik” ve “Onları bununla denerdik; sonunda haklarındaki bilgime uygun olana dönerlerdi” sözleri rivayet edilmiştir.
Mücâhid’den başka bir rivayette: “Onlara çok mal verirdik” denilmiş ve “Onları bununla sınamak için” ifadesi “Onları bununla imtihan etmek için” şeklinde açıklanmıştır.
Saîd b. Cübeyr, “Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı” ayeti hakkında: “Din üzerinde” demiştir. “Onlara bol su verirdik” ifadesi hakkında ise: “Çok mal verirdik” demiştir. “Onları bununla sınamak için” sözü de: “Onları bununla imtihan etmek için” şeklinde açıklanmıştır.
Katâde şöyle demiştir: “Eğer hepsi iman etmiş olsalardı, dünyadan onlara bolca verirdik.” Allah’ın: “Onları bununla sınamak için” sözü ise: “Onları bununla imtihan etmek için” anlamındadır.
Katâde’den başka bir rivayette: “Eğer takvalı olsalardı, rızıklarını genişletirdik” denilmiş ve “Onları bununla sınamak için” sözü: “Onları bununla denemek için” şeklinde açıklanmıştır.
Rebî‘ b. Enes, “Bol su” hakkında: “Geniş ve rahat bir geçim” demiştir.
İbn Zeyd, “Eğer onlar yol üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı, onlara bol su verirdik” ayeti hakkında şöyle demiştir: “Bol su”, çok mal demektir. “Onları bununla sınamak için”; yani onları bununla imtihan etmek için.
Ömer b. Hattâb bu ayet hakkında şöyle demiştir: “Su nerede olursa mal da orada olur; mal nerede olursa fitne de orada olur.”
Başka bazı müfessirler ise ayetin anlamının şöyle olduğunu söylemişlerdir: Eğer onlar sapıklık yolu üzerinde devam etmiş olsalardı, onları derece derece helâke sürüklemek için rızıkta genişlik verirdik.
Ebû Miclez şöyle demiştir: “Eğer onlar sapıklık yolu üzerinde dosdoğru gitmiş olsalardı…”
Başka müfessirler ise şöyle demişlerdir: Eğer onlar hak yol üzerinde dosdoğru gidip iman etmiş olsalardı, onlara genişlik verirdik.
Dahhâk bu ayet hakkında şöyle demiştir: Bu, Allah’ın verdiği bir örnektir. Tıpkı şu sözlerinde olduğu gibi: “Eğer onlar Tevrat’ı, İncil’i ve Rablerinden kendilerine indirileni dosdoğru uygulasalardı, üstlerinden ve ayaklarının altından yerlerdi.” (Mâide 66)
Yine Allah’ın şu sözü gibidir: “Eğer o beldelerin halkı iman edip sakınmış olsalardı, üzerlerine gökten ve yerden bereketler açardık.” (A‘râf 96)
“Bol su” yani çok su demektir. “Onları bununla sınamak için”; yani onları bununla imtihan etmek için.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…