“Ya size, atalarınızı üzerinde bulduğunuzdan daha doğru bir yol getirdiysem de mi?” der. Onlar: “Şüphesiz biz sizinle gönderileni inkâr ediyoruz” derler.
Diyanet Vakfı
Ben size, babalarınızı üzerinde bulduğunuz (din)den daha doğrusunu getirmişsem (yine mi bana uymazsınız)? deyince, dediler ki: Doğrusu biz sizinle gönderilen şeyi inkar ediyoruz.
Kurtubi Tefsiri
“Ya ben size atalarınızı üzerinde bulduğunuz dinden daha doğrusunu getirdi isem de mi?” dedi. Onlar: “Muhakkak bizler sizinle gönderilen şeyleri inkâr edenleriz” dediler.
“Ya ben size atalarınızı üzerinde bulduğunuz dinden daha doğrusunu getirdi isemde mi?” dedi. Bu âyetteki “dedi” anlamındaki lâfız: “De ki” diye de okunduğuna binaen müfessirimiz şöylece açıklamıştır: Ey Muhammed kavmine de ki ben sizlere Allah tarafından doğruyu daha bir gösteren bir hidayet ile gelmedim mi?
“Onlar: Muhakkak bizler sizinle gönderilen şeyleri” yani bütün peygamberlerle gönderilenleri
“inkâr edenleriz” dediler.
Hitap burada peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)e olmakla birlikte lâfız çoğul olarak gelmiştir. Çünkü onu yalanlamak, onun dışındaki diğer peygamberleri de yalanlamak demektir.
Âyet-i kerimedeki: “Dedi ki” anlamındaki lâfız “de ki” diye de okunduğu gibi “size … getirdi isem” anlamındaki lâfız da:
“Size getirdi isek” diye de okunmuştur. Yani bizler sizlere atalarınızın dininden daha ileri derecede hidayet ihtiva eden bir dini getirdi isek de mi atalarınıza uyacaksınız? Onlar da şöyle cevap verdiler: Biz atalarımızın dini üzerinde sebat göstereceğiz. Ondan asla ayrılmayacağız, istersen bize getirdiğin yol daha doğru olsun.
el-Bakara Sûresi’nde (2/170. âyet, 2. başlıkta) taklide ve taklidin yerilmiş olduğuna dair açıklamalar geçmiş olduğundan burada tekrarlamanın anlamı yoktur.
(Bu âyetin geri kalan bölümleri yazma nüshalarda bundan bir sonraki âyetlerin tefsirleri arasında dere edilmiştir. Biz o bölümü bu âyetle ilgili olduğundan dolayı burada tercüme ediyoruz).
(“Dedi” anlamındaki âyet genel olarak “(de ki” diye okunmuştur. İbn Amir ve Hafz ise ” dedi” diye uyarıcı peygamberin onlara bu sözleri söylediğine dair haber mahiyetinde okumuşlardır. “Ya ben size… getirdi isem de mi, dedi” anlamındaki ifadeleri Ebû Cafer: “De ki ya biz sizlere… getirdi isek de mi” şeklinde “nun” ve “elif” ile (de ile ve elifsiz değil) Rasulullah (sallallahü aleyhi ve sellem)ın bütün rasuller adına bir hitabı şeklinde okumuştur.