Boyunlarında demir halkalar ve zincirler olduğu hâlde sürüklenirler.
Diyanet Vakfı
71, 72. Boyunlarında demir halkalar ve zincirler olduğu halde, sıcak suya sürüklenecekler, sonra da ateşte yakılacaklardır.
Kurtubi Tefsiri
O zaman boyunlarında tasmalar ve zincirler bulunacak, sürüklenecekler;
“O zaman boyunlarında tasmalar ve zincirler bulunacak.” Yani pek yakında onlar cehenneme girecekleri, elleri ve boyunları zincire vurulacağı vakit içinde bulunacakları bu halin batıl olduğunu bileceklerdir.
et-Teymî dedi ki: Eğer cehennem tasmalarından bir tanesi bir dağın üzerine bırakılacak olursa, karasuya ulaşıncaya kadar o dağı yerin dibine geçirir.
“Zincirler” âyeti genel olarak; ” Tasmalar”a atf ile merfu olarak okunmuştur.
Ebû Hatim dedi ki:
“Sürüklenecekler” anlamındaki âyet, bu kıraate göre yeni bir cümledir. Başkası ise şöyle demiştir: Bu, hal olarak nasb konumundadır. İfadenin takdiri de şöyledir:
“O zaman boyunlarında tasmalar ve zincirler bulunacak.” ” Sürüklenerek (götürüleceklerdir)”
İbn Abbâs, Ebû’l-Cevza, İkrime ve İbn Mes’ûd ise
“zincirler” anlamındaki lâfzı nasb ile okuduğu gibi
“sürüklenecekler” anlamındaki fiili “ye” harfini de fetha ile okumuştur. Bu okuyuşa göre ifadenin takdiri, onlar zincirlerini sürüklerler şeklindedir. İbn Abbâs da şöyle demiştir: Eğer zincirlerini kendileri sürükleyecek olurlarsa, bu onlar için daha da ağır bir azâb olacaktır.
Bazı kıraat âlimlerinin
“zincirler” anlamındaki lâfzı cer ile okudukları da nakledilmiştir. Bu da manaya hamledilerek böyle okunmuştur, diye açıklanır. Çünkü âyetin anlamı: ” Onların boyunları tasmalar içinde ve zincirler ile (vurulmuş olacak)dır” şeklindedir. Bu açıklamayı el-Ferrâ” yapmıştır.
ez-Zeccâc da şöyle demiştir:
“Zincirler” anlamındaki lâfzı cer ile okuyanların okuyuşuna göre anlam: ” Zincirler içerisinde sürüklenirler” şeklindedir.
İbnu’l-Enbarî dedi ki: Bu anlama göre cer ile okumak câiz değildir. Çünkü bir kimse “Zeyd evdedir” demek istediği vakit harf-i cerri zikretmeksizin:diye söylemesi güzel kaçmaz. Bununla birlikte şu anlamda olmak üzere bu kelimenin cer ile okunması caizdir: “O vakit onların boyunları tasmalar içinde ve zincirler içinde olacaktır”. Bu durumda
“zincirler” lâfzı da
“tasmalar” lâfzına atf-ı nesak ile cer ile okunmuş olur. Çünkü
“zincirler” anlamındaki lâfız cer konumundadır. Nitekim: ” Aklı başında Abdullah ile Zeyd birbirleriyle tartıştılar” diyerek “aklı başında iki kişi” anlamındaki ‘ı nasb ile kullanmak gibi. Bununla birlikte her ikisinin merfu okunması da caizdir, çünkü biri diğeri ile tartışacak olursa karşısındaki de onunla tartışmış olur. el-Ferrâ” da şöyle bir beyit nakletmektedir:
“Onun ayağı yılanlarla barış yaptı,
O yılanlarla, büyük yılanlarla, koca koca yılanlarla.”
Görüldüğü gibi burada: “Yılanlarla” kelimesi daha önce geçen diğer “yılanlar (anlamındaki el-hayyat)” lâfzına tabi kılarak nasb ile okumuştur. Çünkü yılanlar ayaklarla barışacak olursa ayak da onlarla barış yapmış olur. Buradaki bu barış yaptı anlamındaki kelime yılanın sokması anlamında da kullanılır
Buna göre
“zincirler” anlamındaki lâfzı nasb ya da cer ile okuyanlar orada vakıf yapmazlar.