Orada, hiziplerden yenik düşürülmüş bir ordu vardır.
Diyanet Vakfı
Onlar, çeşitli guruplardan oluşmuş bir ordudur; işte şurada bozguna uğratılacaklardır.
Kurtubi Tefsiri
Burada gruplardan yenilgiye uğratılmış bir ordu…
“Burada… bir ordu” âyetindeki: sıla (zaid) olup ): Onlar… bir ordudur” takdirindedir. Buna göre
“ordu” lâfzı hazfedilmiş bir mübtedanın haberidir.
“Yenilgiye uğratılmış” yani ortaya koyacak delilleri kalmamış, delilleri çürütülmüş, zelil kılınmış, kökü kazınmış… Çünkü onlar hiçbir şekilde bu bizim lehimizedir, demek imkanını bulamıyorlar.
“Kırba kırıldı”, ” Orduyu kırdım (yenilgiye uğrattım)” denilir.
Bu âyet daha önceki âyetlerle yani:
“Aksine kâfirler büyüklük taslamakta ve muhalefet etmektedirler” (Sad, 38/1) âyeti ile bağlantılıdır. Yani onlar grublardan bozguna uğratılmış bir ordudur. Onların büyüklük taslamaları ayrılıkçılık yapmaları seni üzmesin. Ben onların topluluklarını bozguna uğratacağım, onların güçlerini alacağım.
Bu âyet, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’a bir tesellidir. Bedir günü de bu denilenler o orduların başına getirilmiştir.
Katade dedi ki: Yüce Allah daha onlar Mekke’de iken onları bozguna uğratacağını vaadetmiştir. Bu vaad Bedir günü gerçekleşmiştir.
“Burada” âyeti Bedir’e bir . Orası Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem) ile savaşmak için grup grup bir araya geldikleri yerdir.
Maksadın Medine’ye gelen ve Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’a karşı biraraya gelen gruplar (el-Ahzab) olduğu da söylenmiştir. Buna dair açıklamalar da daha önce el-Ahzab Sûresi’nde (33/9. âyet, 1. başlık ve devamında) geçmiş bulunmaktadır.
Ahzab ordu demektir. Nitekim çeşitli kabilelerden bir ordu tabiri kullanılır.
Burada “ahzab: grublar” ile geçmiş zamanlardaki kâfirlerin kastedildiği de söylenmiştir. Yani bunlar da öncekilerin yolundan giden bir ordudur. Yüce Allah’ın şu âyetinde olduğu gibi:
“Ondan içen benden değildir, onu tatmayansa o bendendir.” (el-Bakara, 2/249) Yani dinim ve mezhebim üzeredir.
el-Ferrâ” dedi ki: Âyetin anlamı şudur: Onlar yenilgiye uğratılmış bir ordudurlar. Bu da bu ordunun semaya çıkması engellenmiştir, demektir.
el-Kutebî dedi ki: Onlar şu uydurma tanrıların yenilgiye uğratılmış orduları, askerleridir. Onlar yüce Allah’ın rahmet hazinelerinden olsun, göklerin ve yerin mülkünden olsun, herhangi bir şeyin, ilâhlarına ya da kendilerine ait olduğunu ileri süremezler.