“Ayetlerim size okunmaz mıydı da siz onları yalanlardınız?”
Diyanet Vakfı
Size ayetlerim okunurdu da, siz onları yalanlardınız değil mi?
Kurtubi Tefsiri
“Âyetlerim size okunmuyor muydu? Ve siz onları yalanlamıyor muydunuz?”
“Yüzlerini ateş yalar onların” âyetindeki
“Yalar” ile aynı anlamda olduğu söylenmiştir.
Yüce Allah’ın:
“Eğer Rabbinin azabından onlara azıcık bir şey dokunursa” (el-Enbiya, 21/46) âyetinde de bu kökten gelen kelime kullanılmıştır. Şu kadar var ki “yalar” kelimesi azâbı anlatmak açısından daha beliğdir. “Ateş ve dumansız alev hararetiyle onu yaktı” denilir, “Kılıçla ona bir hafif darbe indirdim” demektir.
“Orada dudakları gerileceğinden, dişleri sırıtıp kalacaktır.” İbn Abbâs dedi ki; Yüzlerini asacaklardır. Dilciler de şöyle demektedir: “Asık suratla birlikte dudakların gerilip dişlerin görünmesidir. “Dudaktan gerilip çekilmiş ve dişleri görünen kimse” demektir. el-A’şâ da der ki:
“(Savaş esnasında diğer Savaşçıların dehşetten) ağızlarını açıp dudaklarını gerip, dişlerini gösterdiklerinde,
O eşsiz bir şekilde ileriye atılandır.”
Fiil; şeklinde kullanılır. Ağız ve çevresi ne kadar çirkindir” anlamındadır, “Çok sıkıntılı, zorlu bir zaman” demektir.
Yine İbn Abbâs’tan nakledildiğine göre “orada dudakları gerileceğinden, dişleri sırıtıp kalacaktır” âyeti ile şu kastedilmektedir: Onların durumları dudakları gerilmiş, dişleri görünen ve irinleri akan bir kimsenin durumu gibi olacaktır,
İbn Mes’ûd da şöyle demektedir: Sen hiç ateşte tütsülenmiş bir baş görmedin mi? O başın dişleri çıkmış ve dudakları geri çekilmiş haldedir.
Tirmizî’deki rivâyete göre Ebû Said el-Hudrî, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)dan şöyle buyurduğunu rivâyet etmektedir:
“Orada dudakları gerileceğinden, dişleri sırıtıp kalacaktır” (âyeti hakkında) buyurdu ki: “Ateş onu yakacak ve ust dudağı başının ortasına varıncaya kadar geri çekilecek. Alt dudağı ise göbeğine değinceye kadar gevşeyecektir.” Tirmizî dedi ki: Bu sahih, garib bir hadistir. Tirmizî, Sıfatlı Cehennem 5, Tefsir 23. sûre 5; Müsned, III, 88.