Bu böyledir. Kim kendisine yapılanın benzeriyle karşılık verir, sonra yine zulme uğrarsa, Allah ona mutlaka yardım eder. Şüphesiz Allah affedicidir, bağışlayandır.
Diyanet Vakfı
İşte böyle. Her kim, kendisine verilen eziyetin dengi ile karşılık verir de, bundan sonra kendisine yine bir tecavüz ve zulüm vaki olursa, emin olmalıdır ki, Allah ona mutlaka yardım edecektir. Hakikaten Allah çok bağışlayıcı ve mağfiret edicidir.
Kurtubi Tefsiri
Bu (böyledir). Kim kendisine yapılan haksızlığı misliyle cezalandırır, sonra yine ona haksızca saldırılırsa, Allah elbette ona yardım eder. Şüphesiz ki Allah çok affedicidir, çok mağfiret edicidir.
“Bu (böyledir)” âyetindeki:
“Bu” ref mahallindedir. Yani bu, bizim sana anlattığımız durumdur.
Mukâtil dedi ki: Bu âyet-i kerîme, Mekke müşriklerinden bir topluluk hakkında nazil olmuştur. Bunlar muharremin bitmesine iki gün kala bir grub müslüman ile karşılaşmışlar ve şöyle demişlerdi: Muhammed’in ashabı haram ayda Savaşmaktan hoşlanmazlar, haydi onların üzerine bir hamle yapınız.
Müslümanlar onlara haram ayda kendileriyle Savaşmamaları için hatırlatmada bulundular. Ancak müşrikler Savaşmaktan başka bir şey kabul etmediler. Onlara bir hamle yaptılar, müsfümanlar karşılarında sebat gösterdi ve yüce Allah müşriklere karşı onlara zafer verdi. Ancak haram ayda Savaşmaktan ötürü, müslümanlar içten içe rahatsız oldular. Bunun üzerine bu âyet-i kerîme nazil oldu.
Bir başka görüşü göre, bu âyet-i kerîme müşriklerden bir topluluk hakkında inmiştir. Bunlar Uhud günü öldürdükleri bazı müslümanlara müsle yapmışlardı (Öldürdükten sonra organlarını kesmişlerdi.) Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) da bu şekilde bir uygulamayı onlara yaparak cezalandırdı. Buna göre yüce Allah’ın:
“Kim kendisine yapılan haksızlığı misliyle cezalandırır” âyeti, her kim zalime yaptığı zulmün misli ile ceza verecek olursa… demek olur. Burada haksızlığa (ukubete) karşılık olarak verilen cezaya da “ukubet” denilmesi, şeklen her iki fiilin birbirine eşit olmalarından dolayıdır. Bu bakımdan yüce Allah’ın şu buyruklarına benzemektedir:
“Bir kötülüğün cezası onun gibi bir kötülüktür” (eş-Şûrâ, 42/40);
“Onun için size kim haksızlık edip saldırırsa, siz de tıpkı onların saldırdıkları gibi karşılık verin.” (el-Bakara, 2/194) Buna dair açıklamalar da daha önceden (el-Bakara, 2/194. âyet, 5. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.
“Sonra yine ona haksızca” sözlü olarak veya rahatsız edilerek yurdundan uzaklaştırılarak
“saldırılırsa…” Çünkü müşrikler peygamberlerini yalanlamış, ona îman edenlere eziyet etmiş, onu da, mü’minleri de Mekke’den dışarı çıkartmışlar ve çıkarılmalarına da yardımcı olmuşlardı.
“Allah elbette ona yardım eder.” Muhakkak Allah Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem) ve ashabına yardım edecektir. Çünkü kâfirler onlara haksızlık etmişlerdi.
“Şüphesiz ki Allah çok affedicidir.” Yani mü’minlerin günahlarını bağışlamıştır.
“Çok mağfiret edicidir.” Haram ayda Savaşlarının günahını da bağışlamış, örtmüştür.