İbrahim’in korkusu gidince ve ona müjde ulaşınca, bizimle Lut kavmi hakkında tartışmaya başladı.
Diyanet Vakfı
İbrahimden korku gidip kendisine müjde gelince, Lut kavmi hakkında (adeta) bizimle mücadeleye başladı.
Kurtubi Tefsiri
İbrahim’in korkusu gidip kendisine müjde gelince, Lût kavmi hakkında bizimle tartışmaya koyuldu.
“İbrahim’in korkusu gidip…” âyetindeki; kelimesi “korku” demektir. Bir şeyden korkan için; “Şundan korktu” denilir. Şair Nâbiğa da der ki:
“Köpekler sahibi (avcı)nın sesinden korkarak öyle bir gece geçirdi ki,
Korkudan ve soğuktan başına gelenler düşmanlarının hoşuna gitti.”
“Kendisine müjde gelince” yani Hazret-i İshak ve ardından Ya’kub’un geleceği müjdesi gelince… Katâde der ki: Ona Lût kavminin azâbı için geldikleri ve kendisinin korkmaması gerektiği müjdesini verdiler.
“Bizimle” yani gönderdiğimiz elçilerimizle
“tartışmaya koyuldu.” Burada yüce Allah’ın tartışmayı kendisine izafe etmesi meleklerin Allah’ın emriyle inmiş olmalarından dolayıdır. Bu tartışmayı Humeyd b. Hilâl, Cundub’dan, o Huzeyfe’den rivâyet etmiştir. Şöyle ki: Melekler:
“Muhakkak ki biz şu kasaba halkını helâk edeceğiz. Çünkü oranın halkı zâlimler oldular” (el-Ankebut, 29/31) deyince, Hazret-i İbrahim onlara şöyle dedi: O kasabada eğer elli müslüman kişi var ise onları helâk edecek misiniz? Onlar, hayır deyince, bu sefer ya kırk kişi varsa? diye sordu. Onlar yine hayır. Otuz kişi varsa? yine hayır, yirmi kişi varsa? yine hayır, dediler. Bu sefer ya orada on kişi -veya beş kişi, şüphe Humeyd’dendir- varsa? deyince, onlar yine: Hayır dediler. -Katâde de buna yakın bir söz söylemiştir.- (Humeyd) dedi ki: Bu sefer İbrahim (aleyhisselâm) şöyle dedi: Aralarında on tane müslüman bulunmayan bir kavimde hayır yok demektir. Yine denildiğine göre Hazret-i İbrahim şunları da söylemişti: Eğer aralarında müslüman bir kimse var ise o kasabayı helâk eder misiniz? deyince onlar hayır dediler. Bunun üzerine Hazret-i İbrahim şöyle dedi:
“Ama orada Lût da var. Dediler ki; Biz orada olanları daha iyi biliriz. Biz onu ve -karısı dışında- aile halkını elbette kurtaracağız. Çünkü o kadın geride kalacaklardandır, dediler.” (el-Ankebût, 29/32)
Abdu’r-Rahmân b. Semura der ki: Lût kavmi dörtyüzbin kişi idiler. İbn Cüreyc der ki: Lût kavmi kasabalarında dörtmilyon kişi vardı.
el-Ahfeş ve el-Kisaî’nin kanaatine göre; ” Bizimle tartışmaya koyuldu” ifadesi;”Bizimle tartıştı” yerine kullanılmıştır.
en-Nehhâs da der ki: cevabının mazi fiil ile gelmesi gerektiğinden dolayı muzari fiili onun yerine kullanılmış kabul etmiştir. Nitekim şartın da muzari fiil ile gelmesi gerekmekle birlikte, mazi fiili onun yerine kullanmıştır. Bu hususta bir başka şekilde de cevap verilebilir, ” Bizimle tartışmaya koyuldu” âyeti hal konumundadır, yani bizimle tartışmaya koyularak… demek olur. Bu da el-Ferrâ”nın görüşüdür.