De ki: Ey insanlar! Şüphesiz ben, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisine ait olan Allah’ın hepinize gönderilmiş elçisiyim. O’ndan başka ilâh yoktur. O diriltir ve öldürür. Öyleyse Allah’a ve O’nun, Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden ümmi peygamber olan Resûlüne iman edin ve ona uyun ki doğru yolu bulasınız.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kul ya eyyuhen nas (de ki ey insanlar) inni resulullahi ileykum cemian (ben sizin hepinize Allah’ın peygamberiyim) ellezi lehu mulkus semavati vel ard (göklerin ve yerin hükümranlığı O’nundur) la ilahe illa hu (O’ndan başka ilah yoktur) yuhyi ve yumit (diriltir ve öldürür) fe aminu billahi ve resulihinnebiyyil ummiyyi (Allah’a ve ümmi peygamberine iman edin) ellezi yu’minu billahi ve kelimatih (o Allah’a ve O’nun sözlerine inanır) vettebiuhu leallekum tehtedun (ona uyun ki doğru yolu bulasınız)
Mukatil Tefsiri
“De ki: Ey insanlar! Şüphesiz ben, göklerin ve yerin mülkü kendisine ait olan Allah’ın hepinize gönderilmiş elçisiyim. O’ndan başka ilah yoktur. O ölüleri diriltir ve dirileri öldürür. Öyleyse Allah’a iman edin”; yani O’nun tek olduğuna ve ortağının bulunmadığına inanıp tasdik edin. “Ve O’nun elçisine, ümmî peygambere”; yani Allah’ın elçisine. “O, Allah’a ve O’nun sözlerine iman eder”; yani Allah’ın tek olduğuna ve ortağının bulunmadığına inanır ve O’nun ayetlerini, yani Kur’an’ı tasdik eder. “Ona uyun”; yani Muhammed’e uyun. “Umulur ki doğru yolu bulursunuz”; yani sapıklıktan doğru yola eresiniz.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed, bütün insanlara de ki: “Ben Allah’ın hepinize gönderilmiş elçisiyim”; yalnızca bir kısmınıza değil. Benden önceki elçilerden bazıları, insanların bir kısmına gönderilmiş, diğerlerine gönderilmemişti. Fakat benim risaletim yalnızca bir kısmınıza değil, hepiniz içindir.
“Göklerin ve yerin hükümranlığı kendisine ait olan” ifadesindeki “olan” sözü Allah isminin sıfatıdır. Buna göre sözün anlamı şöyledir: Ey insanlar! Ben, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisine ait olan Allah’ın size gönderilmiş elçisiyim.
Yüce Allah’ın “Göklerin ve yerin hükümranlığı kendisine aittir” sözü, göklerin, yerin ve bunlarda bulunanların hâkimiyetinin, yönetiminin ve tasarrufunun O’na ait olduğu anlamındadır.
“O’ndan başka ilâh yoktur”; yani ilâhlık ve ibadet, O’nun dışındaki denkler ve putlar da dâhil olmak üzere hiçbir şeye değil, yalnızca O’na yaraşır. Çünkü her şeyin hâkimiyeti O’na aittir; dilediği her şeyi yaratmaya, onu diriltmeye ve yok etmek istediğinde öldürmeye gücü yeten O’dur.
“Öyleyse Allah’a ve Resûlüne iman edin”; Yüce Allah buyuruyor ki: Onlara de ki: Bu sıfatlara sahip olan Allah’ın ayetlerini tasdik edin, O’nun birliğini ve ilâhlık ile ibadetin yalnızca O’na ait olduğunu kabul edin. Resûlü Muhammed’in de O’nun kullarına gönderilmiş, onları Allah’ın birliğine ve O’na itaate çağıran bir elçi olduğunu tasdik edin.
“Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden ümmi peygamber” sözüne gelince; “ümmi peygamber”, Allah’ın Resûlü’nün sıfatıdır. Peygamber kelimesinin anlamını daha önce açıklamıştık; burada tekrar etmeye ihtiyaç yoktur.
“Allah’a iman eden” sözü, Allah’ı ve O’nun kelimelerini tasdik eden anlamındadır.
Tevil ehli “O’nun kelimeleri” ifadesinin yorumunda ihtilaf etmiştir. Bazıları bunun “ayetleri” anlamında olduğunu söylemiştir.
Bize Bişr b. Muâz rivayet etti, dedi ki: Bize Yezîd rivayet etti, dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den “Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden” sözü hakkında rivayet etti. Katâde: O’nun ayetleri, dedi.
Başkaları ise bununla Meryem oğlu İsa’nın kastedildiğini söylemiştir.
Bize Kāsım rivayet etti, dedi ki: Bize Hüseyin rivayet etti, dedi ki: Bana Haccâc, İbn Cüreyc’den rivayet etti. Mücahid, “Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden” sözü hakkında: Meryem oğlu İsa’dır, dedi.
Bana Muhammed b. Hüseyin rivayet etti, dedi ki: Bize Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Esbât, Süddî’den rivayet etti. “Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden”; bu, Meryem oğlu İsa’dır, dedi.
Ebû Ca‘fer dedi ki: Bize göre bu konuda doğru olan şudur: Yüce Allah kullarına, Allah’a ve O’nun kelimelerine iman eden ümmi peygamberin peygamberliğini tasdik etmelerini emretmiştir. Yüce Allah onun Allah’ın kelimelerinden yalnızca bazısına iman ettiğini söyleyip diğerlerini bundan ayırmamıştır; aksine haber bütün kelimeleri kapsamaktadır. Bu sebeple doğru olan, sözü genel anlamıyla almaktır. Çünkü Allah’ın Resûlü, Allah’ın kitabının açıkça bildirdiği üzere Allah’ın bütün kelimelerine iman ediyordu.
“Ona uyun ki doğru yolu bulasınız” sözüne gelince; ey insanlar, onunla doğru yolu bulun ve size Allah’a itaat konusunda yapmanızı emrettiği şeylerle amel ederek ona uyun.
“Ki doğru yolu bulasınız”; yani ona uymanız sayesinde doğru yolu bulasınız, doğruluğa erişesiniz ve hakka isabet edesiniz.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…