Şüphesiz Rabbin, kimin O’nun yolundan saptığını en iyi bilendir ve doğru yolda olanları da en iyi bilen O’dur.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Inne rabbeke huve alemu men yedillu an sebilih (suphesiz Rabbin kendi yolundan sapani en iyi bilendir) ve huve alemu bil muhtedin (ve hidayete erenleri de en iyi bilendir)
Mukatil Tefsiri
Şüphesiz Rabbin, kimin O’nun yolundan, yani O’nun dini olan İslam’dan saptığını en iyi bilendir ve doğru yolda olanları da en iyi bilen O’dur.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, Peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed, seni Allah’a putları ortak koşan bu kimselere itaat etmekten, seni O’nun yolundan saptırmamaları için meneden Rabbin, yaratılmışlarından hangisinin, şeytanların birbirlerine telkin ettikleri süslü sözler sebebiyle O’nun yolundan saptığını, böylece Allah’a itaatten ve O’nun emrettiği şeylere uymaktan alıkonulduğunu senden ve bütün yaratılmışlarından daha iyi bilendir. Doğru yolda olanları da en iyi bilen O’dur; yani istikamet ve doğruluk üzere bulunan kimseleri de senden ve onlardan daha iyi bilendir; onlardan hiç kimse O’na gizli kalmaz. Yani ey Muhammed, sana emrettiğim şeye uy ve itaat etmeni yasakladığım kimselere itaat etmekten seni menettiğim şeyden uzak dur; çünkü yaratılmışlarımdan hidayete erdireni ve saptıranı senden daha iyi bilirim. Arap dili âlimleri, Rabbin kimin O’nun yolundan saptığını en iyi bilendir ifadesindeki kim kelimesinin cümledeki konumu hakkında ihtilaf etmişlerdir. Basra nahiv âlimlerinden bazıları, bunun gizli olarak düşünülen bir harf-i cer sebebiyle mecrur konumunda olduğunu söylemiş ve sözün anlamının, şüphesiz Rabbin O’nun yolundan sapan kimseyi en iyi bilendir, şeklinde olduğunu belirtmiştir. Kûfe nahiv âlimlerinden bazıları ise bunun merfu konumunda olduğunu, çünkü hangi kimse anlamında bulunduğunu ve onu merfu kılan unsurun saptığını bildiren fiil olduğunu söylemiştir. Bu hususta doğru olan görüş, onun saptığını bildiren fiil sebebiyle merfu olduğu ve hangi kimse anlamına geldiğidir. Arapların sözünde, kendisini mecrur kılan bir unsur bulunmaksızın mecrur olan bir isim bilinmemektedir ki buradaki kullanım da ona benzetilebilsin. Bazıları burada en iyi bilen ifadesinin bilir anlamında olduğunu ileri sürmüş ve bu görüşüne Hâtim et-Tâî’nin, Tay kabilesi bizim dışımızda bir toplulukla antlaşma yaptı; Allah bilir ki biz onları yardımsız bırakan kimseler değildik, şeklindeki beytini ve Hansâ’nın, kavim bilir ki onun büyük çanağı rüzgârlı sabahlarda erkenden çıkar yahut geceleyin dolaşır, şeklindeki sözünü delil göstermiştir. Bu yorumu söyleyen kimsenin ileri sürdüğü anlam Arapların dilinde mümkün olmakla birlikte, Yüce Allah’ın, şüphesiz Rabbin kimin O’nun yolundan saptığını en iyi bilendir, sözü bu kullanımdan değildir; çünkü Allah bunun ardından, doğru yolda olanları da en iyi bilen O’dur, buyurmuştur. Doğru yolda olanlar ifadesinin başına harf-i cer getirilmiş olması, en iyi bilen ifadesinin bilir anlamında olmadığını açıkça göstermektedir; çünkü bu ifade bir fiil anlamında olduğunda harf-i cer ile geçişli yapılmaz; nitekim, o Zeyd’i bilir anlamında, o Zeyd hakkında bilir denilmez.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…